UMÓW WIZYTĘ ONLINE LUB KONSULTACJĘ TELEFONICZNĄ

Techniki i ćwiczenia na natrętne myśli? Dlaczego nie możesz się pozbyć natrętnych myśli?

BLOG CZĘŚĆ I: PRZYCZYNY I OBJAWY NERWICY LĘKOWEJ- Samopomoc Myśli natrętne w zaburzeniach obsesyjno- kompulsywnych- co jest dla Ciebie ważne, aby z tego wyjść? Techniki i ćwiczenia na natrętne myśli? Dlaczego nie możesz pozbyć się natrętnych myśli?

30 kwietnia 2026

autor: Oliwia Mazelewska- Sokołowska

Jeśli chodzi o natrętne myśli, natłok myśli, ludzie często poszukują technik, ćwiczeń, medytacji, które rozwiążą ich problemy z myślami i pozwolą odzyskać wewnętrzny spokój ...

Kłopot w tym, że efekt stosowania ich może być odwrotny, a co gorsze, czasem zdarza się, że to, co miało być pomocne, staje się kolejnym kompulsyjnym rytuałem, który wkrada się do codziennego życia.

Dlaczego nie możesz pozbyć się natrętnych myśli?

Jeśli usiłujesz pozbyć się myśli natrętnych lub tłumić je na różne sposoby, jest bardzo prawdopodobne, że w wyniku tego się wzmocnią.

Jak to działa?

Próba stłumienia myśli kieruje na nią uwagę, powodując tym samym, że właśnie ta myśl wyróżnia się spośród innych na pierwszym planie. Wielokrotnie sprawdzasz, czy myśl się nie pojawia i w ten sposób trafia ona do centrum Twojej uwagi.

Usiłujesz odwrócić uwagę? Jeśli robisz to celowo- to może być ekstremalnie trudne do wykonania, bo i tym razem będziesz sprawdzać, czy przypadkiem nie wraca.

Aby odwrócenie uwagi miało sens, musiałoby się zadziać w pełni mimowolnie i spontanicznie, a nie być intencjonalnym, celowym działaniem. Na przykład wtedy, gdy naprawdę pochłonie Cię ciekawa rozmowa, film, praca albo kontakt z kimś bliskim i dopiero po czasie zauważysz, że od dłuższego momentu w ogóle nie myślałeś/-aś o natrętnej, uporczywej myśli. To trochę podobnie jak próbujesz nie myśleć o jakiejś melodyjce, która „weszła do głowy”, ale im bardziej próbujesz ją wyrzucić, tym mocniej wraca.

Człowiek robi coraz więcej rzeczy po to, żeby przestać myśleć… i nagle odkrywa, że całe jego życie zaczyna kręcić się właśnie wokół tych myśli.

Więcej o tym, czym są natrętne myśli, obsesje i kompulsje w OCD, jakie formy mogą przyjmować oraz co może pomagać w radzeniu sobie z nimi, przeczytasz w tekście głównym na temat natrętnych myśli tutaj: Myśli natrętne w zaburzeniach obsesyjno- kompulsywnych- co jest dla Ciebie ważne, aby z tego wyjść?

Czy da się „przestać myśleć” o natrętnych myślach?

Mechanizm ten dobrze pokazuje historia opisywana przez D. Voigt w książce "Ängste, Panik, Sorgen"

Poniżej Historyjka:)

Kobieta od wielu lat poszukuje latającego dywanu. Wszyscy zaczynają uważać ją za szaloną, bo przecież wiadomo, że latające dywany istnieją tylko w bajkach.

Ona jednak nie rezygnuje z poszukiwań...

W końcu trafia na bazar na Wschodzie, gdzie pewien handlarz rzeczywiście pokazuje jej prawdziwy latający dywan. Kobieta nie może uwierzyć w swoje szczęście. Jest gotowa go kupić.

Gdy transakcja była już prawie zawarta, w ostatniej chwili handlarz mówi:„Dywan ma tylko jeden mały haczyk. Jeśli chce pani na nim latać, pod żadnym pozorem w czasie lotu, nie może Pani pomyśleć o fioletowych wielbłądach..., bo wówczas dywan traci swoją moc.”

I właśnie wtedy pojawia się problem. Jak myślisz? Czy uda jej się nim polecieć? To tylko jeden "drobny haczyk":)

Podobnie działa tłumienie natrętnych myśli. Im bardziej próbujesz kontrolować, czy dana myśl się pojawia, tym bardziej trafia ona do centrum uwagi. Tym samym pilnowanie się, staje się wtórnie powodem pojawienia się natrętnych myśli.

Gdy od myśli zaczyna tak dużo zależeć, w tym przypadku możliwość kontynuowania lotu, a co za tym idzie srogi w skutkach upadek, nic dziwnego, że tak bardzo nie chcesz o czymś myśleć.

Jakie Ty nadajesz znaczenie swoim myślom i co zaczyna być od nich zależne, że tak bardzo nie chcesz o nich myśleć?

Im bardziej coś jest dla człowieka ważne, tym bardziej próbuje kontrolować własne myśli i upewnić się, że nie wydarzy się nic złego. Problem polega na tym, że właśnie ta próba pełnej kontroli często sprawia, że myśli wracają jeszcze silniej. Warunki silnego stresu jeszcze bardziej sprzyjają pojawianiu się natrętnych myśli.

To, jakie znaczenie nadajesz swoim myślom, może silnie wpływać na poziom lęku i potrzebę kontrolowania własnego umysłu. Dlaczego sama obecność myśli nie świadczy jeszcze o tym, kim jesteś i co mogą oznaczać natrętne myśli, przeczytasz tutaj: "Mam chore myśli w głowie"- mówią osoby zgłaszające się na terapię z powodu niechcianych myśli i OCD.

Kiedy techniki radzenia sobie z natrętnymi myślami stają się częścią OCD?

Nie możesz się ich pozbyć, bo dodatkowo w internecie powielane są treści i porady, które tak naprawdę mogą prowadzić do ich wzmocnienia.

Jakie?

Na przykład, aby walczyć z natrętnymi myślami przez medytacje i relaksacje. To może mieć sens po to, aby się wyciszyć i rozluźnić, zrzucić napięcie. Jednak gdy stosowanie tych technik staje się narzędziem do pozbycia się myśli, staje się po prostu sposobem na ich tłumienie, a odzyskanie spokoju zaczyna coraz bardziej zależeć od ciągłego kontrolowania własnego umysłu.

Czy są właściwe ćwiczenia na natrętne myśli i jak działa psychoterapia?

Może to być dość rozczarowujące, że nie dam Ci jednej wskazówki typu "oddychaj na 7 sekund" albo "natrętne myśli – 5 technik" lub rób "ćwiczenia uważność", lub inne sposoby uspokojenia umysłu, bo jak widzisz tego rodzaju działania, mogą stać się przeciwskuteczne.

Gdy zmieni się znaczenie, jakie tym myślom nadajesz, w sposób naturalny przestaniesz zabiegać o to, by się ich pozbyć.

Myśli są sprzeczne z wartościami, jakie wyznajesz. A osoby doświadczające niechcianych myśli w trudnych chwilach napięcia, rozumieją je dosłownie jakby dotyczyły prawdziwych pragnień, zaczynają oceniać siebie przez pryzmat samych myśli i traktują je jako dosłowny wskaźnik rzeczywistości, a to sprawia, że odczuwają z ich powodu poczucie winy, lęk i skupiają się na tym, aby je powstrzymać.

Co te myśli mogą oznaczać? Czy udaje Ci się spojrzeć na te myśli tak trochę bardziej "między wierszami", a nie wprost.

Osoba, dla której bardzo ważne jest bezpieczeństwo bliskich osób, może zacząć panicznie bać się myśli o zrobieniu mu krzywdy właśnie dlatego, że nigdy nie chciałaby tego zrobić.

Ktoś inny może bać się myśli o zdradzie, ponieważ bardzo kocha partnera i nie chce stracić relacji.

Jeszcze ktoś inny może przerażać się bluźnierczą myślą podczas modlitwy właśnie dlatego, że wiara i wartości moralne są dla niego ważne.

Ktoś może panicznie bać się myśli o chorobie, ponieważ bardzo zależy mu na zdrowiu swoim i rodziny.

Ktoś inny nie może przestać analizować rozmów i wiadomości, ponieważ bardzo zależy mu na relacjach i boi się odrzucenia albo zranienia innych.

Jeszcze ktoś może obsesyjnie sprawdzać błędy, bo nauczył się, że pomyłka oznacza poważne konsekwencje albo utratę kontroli.

Są też osoby, które próbują kontrolować każdą myśl właśnie dlatego, że tak bardzo chcą być „dobrym człowiekiem” i boją się, że sama obecność jakiejś myśli może o nich świadczyć i być dowodem na ich tożsamość.

Otwiera to drogę do różnych niełatwych w terapii rozmów np. dotyczących tego, czym jest odpowiedzialność, jakie wartości są ważne, albo jak dbać o to, jak zapewnić sobie i bliskim bezpieczeństwo. Czasem zdarza się, że dotyczy to relacji rodzinnych, tego, jakie przekonania panują w rodzinie pochodzenia na dany temat i w jaki sposób wpływało to na kształt osobowości danej osoby.

Jak widać, bywa to, bardzo złożone i czasem wiąże się z presją oczekiwań własnych lub ze strony innych, odpowiedzialnością, a co za tym idzie również z realizacją swoich celów i potrzeb, które bywają tłumione. Istnieją skuteczne sposoby terapii, ale sposoby radzenia sobie niekoniecznie znalezienie lepszej techniki oddechowej. Psychoterapia jest złożonym procesem, który dotyczy całości funkcjonowania danej osoby. Więcej o tym, jak wygląda leczenie OCD i psychoterapia natrętnych myśli przeczytasz tutaj: Jak leczyć nerwicę natręctw (OCD)?

W naszej poradni psychologicznej psychoterapię online umówisz tutaj: Konsultacje i psychoterapia online

Literatura

https://gedankenwohnung.de/intrusive-gedanken/

Jankowski T., Holas P. (2009). Poznawcze mechanizmy uważności i jej zastosowanie w psychoterapii. Studia Psychologiczne, 47(2), 59–79.

Salkovskis P. M. (1985). Obsessional-compulsive problems: A cognitive-behavioural analysis. Behaviour Research and Therapy, 23(5), 571–583.

Rachman S. (1997). A cognitive theory of obsessions. Behaviour Research and Therapy, 35(9), 793–802.

https://www.sciencedaily.com/releases/2014/04/140408122137.htm

Segal Z. V., Williams J. M. G., Teasdale J. D. (2002). Mindfulness-Based Cognitive Therapy for Depression. New York: Guilford Press.

Daniel Voigt, Ängste, Panik, Sorgen, Carl-Auer Verlag, 2024.

Wells A. (2009). Metacognitive Therapy for Anxiety and Depression. New York: Guilford Press.

ICD-10. Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych. Rewizja dziesiąta. Klasyfikacja zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania w ICD-10. Opisy kliniczne i wskazówki diagnostyczne. Uniwersyteckie Wydawnictwo Medyczne „Vesalius”, Instytut Psychiatrii i Neurologii, Kraków–Warszawa 2000.

POPRZEDNI

NASTĘPNY

ZOBACZ GŁÓWNY ARTYKUŁ O NATRĘTNYCH MYŚLACH I OCD:

Myśli natrętne w zaburzeniach obsesyjno- kompulsywnych- co jest dla Ciebie ważne, aby z tego wyjść?

WRÓĆ DO CZĘŚCI I : ZOBACZ WSZYSTKIE OBJAWY NERWICY:

Przyczyny i objawy nerwicy lękowej (zaburzenia lękowe) - jak rozpoznać zaburzenia nerwicowe? Czytaj artykuły ze wskazówkami do samopomocy w objawach.

Oliwia Mazelewska- Sokołowska- Psycholog, psychoterapeuta, założyła i prowadzi stronę totylkostrach.pl, z osobami zmagającymi się z lękiem, atakami paniki, objawami psychosomatycznymi (zaburzenia lękowe) czy zaburzeniami obsesyjno- kompulsyjnymi pracuje od 2005 r. Szereg szkoleń w rekomendowanych szkołach psychoterapii, połączone z wieloletnim doświadczeniem klinicznym tworzą warsztat pracy terapeutycznej na wysokim poziomie efektywności. Ukończyła psychologię na Uniwersytecie Wrocławskim oraz m.in. 5- letni atestowany kurs psychoterapii systemowej w Wielkopolskim Towarzystwie Terapii Systemowej w Poznaniu, łącznie ponad 2000 h z psychoterapii. Pracuje w nurcie systemowym oraz narracyjnym.

Zobacz pełne bio